Khoa Học Về Da

Dưỡng Da

Tế Bào Gốc Trong Thẩm Mỹ: 

Tải Bài Viết Gốc: Nhấn Vào Đây

 

Phẩu Thuật Thẩm Mỹ Xữ Dụng Tế Bào Gốc

Khoa Học Hay Thương Mãi?

Khoa học gia Nguyễn Thượng Vũ

Dr Vu Cosmeceuticals Incorporation, Santa Clara, California USA

 

Tế bào gốc cho rất nhiều hứa hẹn trong nỗ lực tìm kiếm phương cách mới đểchữa trị các căn bệnh hiểm nghèo. Các khoa học gia tại Hoa Kỳ đang tiến hành thử nghiệm trên một loạt các loại tế bào gốc khác nhau, cho các căn bệnh khác nhau. Nhưng sự tiến bộ trong việc xác định lợi ích thực sự và vấnđề an toàn trước mắt và lâu dài, vẫn còn rất nhiều câu hỏi. Cơ quan kiểm soát Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) vẫn chưa cho phép bất cứ ai dùng phương pháp điều trị tế bào gốc trong các phòng mạch, hoặc thẩm mỹ viện của họ. Trong khi kiến thức về tiềm năng, lợi ích về tế bào gốc mỗi ngày một tăng lên, các khoa học gia cũng khám phá được tiềm năng nguy hiểm khi tếbào gốc bị thay đổi, như nguồn gốc và khả năng gây ung thư. 

Nhu cầu của quần chúng về hiểu biết khoa học và luật pháp của việc ứng dụng tế bào gốc trở nên thiết yếu.

 

California USA, Ngày 25 Tháng 8, 2013

 

Từ cuối năm 2012, thông tin thế giới đã loan tải những tin tức hứa hẹn, về sự khả thi trong tương lai, trong việc ứng dụng tế bào gốc vào y khoa bằng chứng với sự kiện các khoa học gia (KHG) John B. Gurdon and Shinya Yamanaka, được trao tặng giải thưởng Nobel Prize về y khoa, cho khám phá khoa học: tế bào trưởng thành có thể được lập trình lại để chế tạo tế bào gốc toàn năng.

Tế bào gốc toàn năng và Tế bào gốc đa năng là loại tế bào chưa biệt hóa chỉ có trong túi phôi và phôi thai khi mỗi cá thể mới được hình thành trong lòng mẹ. Các tế bào này có thể tự sinh sản ra nhiều tế bào mới và biệt hóa thành các tế bào chuyên biệt khác nhau như da, tim, phổi, gan v.v… để tạo thành các cơ quan khác nhau trong cơ thể. Tế bào gốc toàn năng và đa năng không hiện hửu trong cá thể đã trưởng thành.

Ngành y học mới, “ Y Học Tái Tạo”, hy vọng dùng các loại tế bào gốc này để gầy dựng lại các tế bào bị hư hoặc đã mất đi khả năng hoạt động bình thường, trong các cơ quan bi bệnh trong cơ thể, hầu tái tạo lại các cơ quan đó để chửa các bệnh; thí dụ như xơ gan, ung thư máu, hoặc hư hệ miễn nhiễm v.v…

Các bác sĩ chuyên nghiên cứu và các khoa học gia trên toàn thế giới vẫn còn đang nỗ lực tìm kiếm bằng chứng hiệu quả thực sự và sự an toàn của việc ứng dụng tế bào gốc vào y khoa trên con người. Trong khi đó, trong hoàn cảnh kinh tế khủng hoảng toàn cầu, giới thương mãi đã nhanh chóng nhảy vào trong tiếp thị tế bào gốc để tìm cơ hội, mặc dầu không có một bằng chứng chân thật nào chứng minh cho các tiếp thị của họ. Trong đó ngành thẩm mỹ, vốn đã phức tạp, đã trở nên phức tạp hơn.

Các tin tức chính xác về các nghiên cứu khoa học và các thử nghiệm lâm sàng về liệu pháp tế bào gốc, cũng như luật pháp về vấn đề này đã có sẳn và được cập nhật trên các trang web của các học viện, viện y tế, cơ quan chính phủ như FDA ở Hoa Kỳ bằng Anh ngữ. Đáng tiếc thay hiện nay các tin tức đó chưa được dịch ra Việt ngữ bởi các trang web chính thức trên. Đáng tiếc hơn, ở trong nước, do sự chậm trể trong phát triển khoa học kỹ thuật y sinh hoá, tin tức về ngành khoa học mới này quá hạn chế. Vì vậy cộng đồng người Việt chúng ta đã bị thiệt thòi rất nhiều trong việc cập nhật về các kiến thức trên.

Trong khi đó, vì pháp luật cho việc kiểm soát tin tức loan tải trên internet vẫn chưa có, các tin tức thất thiệt về tế bào gốc (cũng như rất nhiều các vấn đề khác) tràn ngập trên internet. Bằng Anh ngữ, dân chúng có thể kiểm chứng bằng cách đối chiếu với các trang web nêu trên. Tuy nhiên, đồng bào người Việt chỉ dùng tiếng Việt lại không có cơ hội đó.

Hậu quả là cộng đồng người Việt nhất là trong nước, trở nên đối tượng của các tiếp thị “liệu pháp tế bào gốc” dối trá và phi pháp. Ngay cả ở Hoa Kỳ, mặc dầu các “liệu pháp tế bào gốc” trong thẩm mỹ hiện nay không được chấp thuận bởi cơ quan FDA, chúng vẫn được tiếp thị một cách trắng trợn bởi một số bác sĩ và thương gia qua các phương tiện truyền thông bằng Việt ngữ, thường đã tránh né được sự kiểm soát của cơ quan kiểm soát thực phẩm và thuốc men Hoa Hỳ (FDA)

Với những tiến bộ của y sinh hóa ngày nay, tuổi thọ trung bình của chúng ta tăng lên nhiều. Vấn đề chất lượng của đời sống và thẩm mỹ vào hậu vận được quan tâm nhiều hơn. Do đó kiến thức căn bản về những ngành khoa học  y sinh hóa mới như “liệu pháp tế bào gốc” và “y học tái tạo” không chỉ để giải trí mà còn là nhu cầu của quần chúng.

Vì lý do trên, chúng tôi đóng góp bài khảo luận này về đề tài “liệu pháp tế bào gốc trong Thẩm Mỹ” với hy vọng sẽ giúp đồng bào người Việt chúng ta có những kiến thức cập nhật và chính xác về đề tài này và cảnh giác khi nghe thấy các tiếp thị “phẩu thuật thẩm mỹ với tế bào gốc không cần cắt”, hoặc “kem thoa mặt với tế bào gốc/tế bào da”, hoặc “thực phẩm chức năng tế bào gốc” v.v… hứa hẹn “căng da mặt vĩnh viển”, “cải lão hoàn đồng”, “trẻ mãi không già”, “tìm lại tuổi xuân” v.v…

Chúng tôi sẽ thảo luận về thực chất của ba vấn đề chính: 1)- Các tiếp thị hứa hẹn căng da mặt và trẻ hóa bằng phẩu thuật cấy tế bào gốc từ mỡ hoặc máu của khách hàng, 2)- Các tiếp thị hứa hẹn làm đẹp da mặt, trẻ hóa, trị nám, trị mụn v.v… với các mỹ phẩm “tế bào gốc” chiết xuất từ bào thai con cừu, bột nhau cừu, hoặc chiết xuất tế bào gốc từ các sinh vật khác… kể cả con người và 3)- Các tiếp thị hứa hẹn làm đẹp da mặt, trẻ hóa, giảm cân, mọc tóc v.v… và thậm chí “trị bá bệnh” bằng thực phẩm chức năng “tế bào gốc” với “thuốc tế bào gốc” như huyết thanh, các loại chiết xuất từ bào thai cừu, bột nhau cừu, hoặc các loại “sản phẩm tế bào gốc” khác.

Để tiện việc truy cứu, trong bài khảo luận, chúng tôi cung cấp những kết nối để đọc giả có thể truy thẳng vào các trang web của các học viện, viện y tế, hoặc cơ quan chính phủ như FDA ở Hoa Kỳ để có những tin tức cập nhật (bằng Anh ngữ). Đọc giả đọc bài bằng computer có internet có thể bấm vào các chử có màu trong bài để kết nối đến websites của các cơ quan trên hoặc các blogs uy tín có liên hệ với vấn đề này.

Bắt đầu là tiếp thị “phẩu thuật thẩm mỹ với tế bào gốc không cần cắt”

“Phẩu Thuật Hoặc Ứng Dụng Cấy Tế Bào Gốc Từ Mỡ Tự Thân” Hoặc “Cấy Tế Bào Gốc Từ Máu Tự Thân, Chủ Yếu Cho Thẩm Mỹ”:  Có Thật Hay Không?

“Ứng dụng cấy tế bào gốc từ mỡ tự thân chủ yếu cho thẩm mỹ” là phương pháp được quảng cáo rất phổ biến ở Việt Nam và các quốc gia, mà luật lệ kiểm soát an toàn về y khoa, thuốc men, và thực phẩm rất lỏng lẻo như Trung Quốc, Hàn Quốc, Singapore, Thái lan v.v…  Ngay ở Hoa Kỳ là quốc gia có luật lệ kiểm soát rất nghiêm khắc, cũng xuất hiện tiếp thị này với tên “Phẩu Thuật Thẩm Mỹ Cấy Tế Bào Gốc Từ Mỡ” (Cosmetic adipose/fat stem cell transplantation)

Trong các tiếp thị này, các bác sĩ quảng cáo là họ sẽ rút mỡ từ dưới da bụng của khách hàng, chiết ra những tế bào gốc từ tế bào mỡ và kích thích chúng với những “dược chất đặt biệt” do chính họ nghiên cứu, và sau đó tiêm ngược trở lại vào da mặt của khách hàng. Họ quảng cáo rằng các tế bào gốc sẽ tự sinh sản và biệt hóa để thay thế tế bào da bị lão hóa và kết quả là da căng và hồng hào hơn.

Họ gọi “phát minh” này là “Kỹ Thuật Nâng Da Mặt Bằng Tế Bào Gốc” (Stem Cell FaceliftTM, Stem Cell LiftTM, Stem Cell Face ScupturingTM, v.v…), nghe rất “khoa học” nhưng thực chất, chỉ là những thương hiệu cầu chứng (trade mark) được đặt ra bởi một số bác sĩ thẩm mỹ.

Hiện nay, các liệu pháp dùng tế bào gốc trong thẩm mỹ không được chấp nhận bởi cơ quan kiểm soát an toàn về y khoa, thuốc men và thực phẩm của Hoa Kỳ, FDA.

Theo tuyên bố chung của hai hiệp hội, Hiệp Hội Phẫu Thuật Tạo Hình Thẩm Mỹ và Hiệp Hội Phẫu Thuật Tạo Hình của Hoa Kỳ, dùng tế bào gốc trong phẫu thuật thẩm mỹ trong tương lai mangđầy hứa hẹn. Tuy nhiên, quảng cáo tiếp thị hiện nay là quá lố, không đúng với thực tế chứng minh bởi khoa học. 

Hiện nay kết quả của các thí nghiệm về "liệu pháp tế bào gốc" hay " phẫu thuật cấy tế bào gốc " trong thẩm mỹ không được chứng minh là có kết quả dựa trên thực tế lâm sàng.

Hiệp Hội Phẫu Thuật Tạo Hình Thẩm Mỹ của Hoa Kỳ (American Society for Aesthetic Plastic Surgery - ASAPS) và Hiệp Hội Phẫu Thuật Tạo Hình Hoa Kỳ (American Society for Plastic Surgery - ASPS) làhai hiệp hội lớn nhất đại diện cho hơn 95% các bác sĩ giải phẩu thẩm mỹ có Board Cerified của Hoa Kỳ và Gia Nã Đại.

Trong hội nghị thường niên vào tháng 5, 2011, ASAPS và ASPS đã thiết lập một ban đặc vụ, để khuyến cáo các bác sĩ về việc lạm dụng từ liệu pháp tế bào gốc trong quảng cáo thương mãi, cũng như khuyến cáo dân chúng có nhu cầu thẩm mỹ, về kiến thức khi nghe quảng cáo sản phẩm tế bào gốc.

Bác sĩ Felmont Eaves III, Chủ tịch ASAPS đã tuyên bố: "Trong khi chúng ta vẫn nhiệt tình về tiềm năng tương lai của liệu pháp tế bào gốc trong phẫu thuật thẩm mỹ, những tuyên bố vô căn cứ cho các liệu pháp tế bào gốc sẽ gây nguy hại cho bệnh nhân và làm lu mờ danh tiếng của ngành công nghiệp giải phẫu thẩm mỹ."

Mới đây nhất, trong hội nghị thường niên vào tháng 4, 2013 chủ nhiệm ban đặc vụ của ASAPS và ASPS, bác sĩ Peter Rubin, cũng là trưởng khoa giải phẫu thẩm mỹ của University of Pittsburgh, đã tổng kết những kết quả nghiên cứu về sử dụng tế bào gốc trong phẫu thuật thẩm mỹ, và lại khẳng định, phẫu thuật cấy tế bào gốc " trong thẩm mỹ không được chứng minh là có kết quả dựa trên thực tế lâm sàng.

Theo định nghĩa của ASAPS và ASPS, thuật ngữ như "phẫu thuật cấy tế bào gốc" nên được dành để mô tả những phương pháp, hoặc kỹ thuật điều trị, trong đó việc tách rời, tập trung, và cấy ghép tế bào gốc là mục tiêu chính, chứ không phải là phương pháp ghép mỡ tiêu chuẩn mà trong đó dĩ nhiên có chứa một số tế bào gốc tự nhiên trong các mô.

Họ cũng đã khuyến cáo là trong khi liệu pháp tế bào gốc trong tương lai, có thể có khả năng mang lại lợi ích cho các ứng dụng y tế, thực tế hiện nay chưa đủ dữ liệu lâm sàng, để đánh giá cácứng dụng thật sự. Do đó đòi hỏi cần phải thu thập thêm nhiều bằng chứng lâm sàng, cho đến khi đủbằng chứng để chứng minh sự an toàn và hiệu quả thật sự.

Sự thật về Tiếp Thị “Ứng dụng cấy tế bào gốc từ mỡ tự thân chủ yếu cho thẩm mỹ” trong thị trường

Mặc dầu luật pháp Hoa Kỳ đã rõ như nêu trên, gần đây trên đài truyền hình Việt ngữ tại Hoa Kỳ, chúng tôi đã thâu được một bác sĩ nội thương người Việt tiếp thị giải phẩu thẩm mỹ bằng liệu pháp tế bào gốc để nâng da mặt, ngực, v.v… bằng cách rút tế bào gốc từ mỡ và máu của khách hàng và chích ngược trở lại khách hàng.

Tương tự, trong các cộng đồng thiểu số ở Hoa Kỳ, một vài bác sĩ dùng phương tiện truyền thông bằng ngoại ngữ, để đưa ra nhiều tin tức thất thiệt, nhằm tiếp thị “liệu pháp tế bào gốc” để tránh sự kiểm soát của FDA.

Chúng ta cũng thấy hiện tượng này xảy ra với một vài bác sĩ Mỹ như trường hợp như bác sĩ Nathan Newman đưới đây, xảy ra khá phổ biến trên internet. Để tìm hiểu hư thực như thế nào, chúng tôi đưa một thí dụ đã được viết bởi nhà báo Sally Wadyka của tờ New York Times vào tháng 4, 2013 với đề tài “Cuộc Tranh Luận về Nâng Da Mặt Bằng Tế Bào Gốc”. 

Trong đó, Sally Wadyka dẫn chứng một tài tử điện ảnh, Eva Campbell-Morales 51 tuổi, gầy ốm, rất hài lòng với kết quả “nâng da mặt bằng tế bào gốc” thực hiện bởi bác sĩ thẩm mỹ về da, Nathan Newman ở vùng Beverly Hill, nơi gia cư của các triệu phú tài tử của thủ đô điện ảnh Hollywood. 

Khi Eva Campbell-Morales đã ở độ tuổi 50 của mình, bà nhận thấy rằng khuôn mặt của bà tự nhiênđã thon gọn nay đột nhiên bắt đầu trông hốc hác và già nua. Bà nói: " Thon gọn có nghĩa là tôi nhìn tuyệt với thân hình thon gọn của tôi, nhưng khuôn mặt của tôi hốc hác trông giống người gác nghĩa địa.”  Campbell-Morales đã tham vấn rất nhiều bác sĩ thẩm mỹ danh tiếng trong vùng và không ai nghĩ là bà tài tử này cần phải làm căng da mặt. Nhưng bác sĩ Newman khuyên là nên bơm tế bào gốc từ mỡ.

Bác sĩ Nathan Newman rất nổi tiếng qua các quảng cáo thương mãi của ông trên internet, báo chí, truyền thông, truyền hình v.v… Chúng tôi tìm hiểu trên website kinh doanh của ông và được biết ông là nhà sáng tạo của kỹ thuật “nâng da mặt bằng tế bào gốc™” – là phẫu thuật thẩm mỹ tiên tiến, chỉ chích mỡ vào da mà không cần cắt. Ông tự quảng cáo là đã từng phát minh và nghiên cứu về phương pháp phẫu thuật tân kỳ này, đã từng công bố thành quả trên nhiều tạp chí y khoa danh tiếng và là từng là diễn giả tại nhiều hội nghị y tế quốc tế.

Tuy Nathan Newman là bác sĩ về da và chúng tôi thường luôn có mặt tại các hội nghị quốc gia và quốc tế về y học về da mỗi năm, chúng tôi chưa bao giờ nghe thấy có Nathan Newman trình bày hoặc nghe nói đến phát minh của bác sĩ này.

Nhằm mục đích học hỏi, chúng tôi cố gắng tìm các công bố khoa học của bác sĩ Newman trên các tạp chí y khoa, bất kể có hoặc không danh tiếng. Phần Pubmed trên website của Thư Viện Y Khoa Quốc Gia Hoa Kỳ, là nơi chúng ta có thể truy cập được tất cả các công bố y khoa và sinh hóa trên thế giới đã từng được xuất bản.  Chúng tôi có thể tìm được cả những văn bản cổ xưa, như những công bố của John Bostock về máu vào năm 1806, hoặc công bố của William Addison về tế bào vào năm 1844, nhưng không thể nào tìm được công bố của bác sĩ Nathan Newman, ngoài sự trùng tên của các khoa học gia trong các lãnh vực khác.

Trong khi đó, hoàn toàn tương phản, bác sĩ giải phẫu thẩm mỹ Karol Gutowski ở Northbrook tiểu bang illinois đã giải thích: "Tôi tin rằng hầu hết các bác sĩ hứa hẹn phương pháp thẩm mỹ bằng tếbào gốc từ mỡ này, chẳng qua chỉ rút ra chất mỡ ở bụng, quay nó trong một máy ly tâm một chút và tiêm ngược nó lại vào khuôn mặt. Họ chủ yếu chỉ làm phương pháp ghép mỡ đã có nhiều chục năm nay, và những tế bào gốc có trong khối mỡ đã được lấy ra, sẽ đi quá giang trong mỡ được bơm trở lại da." 

Bác sĩ Karol Gutowski từng là giáo sư giải phẫu của các trường University of Wisconsin và University of Chicago. Chúng tôi tìm được trên hệ thống Pubmed hơn 60 khảo luận về giải phẫu của bác sĩ Gutowski đã xuất bản.

Một cách khách quan, khi chúng tôi quan sát hình của diễn viên Campbell-Morales đăng trên bài viết của Sally Wadyka, trên The New York Times, có lẽ các bác sĩ thẩm mỹ ở Bervely Hill đã nói đúng; Campbell-Morales chỉ gầy ốm và như vậy chỉ ít mỡ dưới lớp da mặt chứ không phải da chảy xệ và do đó không cần phải nâng da mặt. Bơm mỡ vào dưới da sẽ giúp bệnh nhân cảm thấy da mặt đầy đặn hơn, tuy chỉ có tính cách tạm thời.

Trong kỹ thuật ghép mỡ hiện đại, phương pháp ly tâm được dùng để tăng cường phần xác các mạch máu nhỏ (microvasicular fraction) trong phần tế bào mỡ được chích ngược vào bệnh nhân, là phương cách phổ biến nhất để giúp vết thương hồi phục mau hơn. Đó là do mức độ tái tạo mạch máu mới cao hơn, do đó máu được dẩn đến tế bào mỡ được ghép vào da cao hơn, giải thích tại sao da sẽ được thấy hồng hào hơn. Vì vậy trong thời gian đầu sau khi ghép mỡ, phần lớn khách hàng sử dụng phương pháp này rất hài lòng với kết quả đạt được.

Tuy nhiên, vì bản chất tự nhiên của mỡ là nguyên liệu dự trữ năng lượng của cơ thể, sau một thời gian cơ thể sẽ tiêu thụ khối mỡ đó. Trong trường hợp bà Campbell-Morales là người chịu khó kiêng ăn để có “thân hình thon gọn tuyệt vời”, lượng mỡ trong cơ thể sẽ ít, do đó lượng mỡ được bơm vào mặt sẽ bị tiêu thụ mau hơn. Sau một vài năm thì da mặt sẽ trở lại như cũ hoặc tệ hơn.

Như vậy bơm mỡ vào da mặt chỉ có lợi ích thẩm mỹ nhất thời.  Đây là lý do phương pháp thẩm mỹ cổ điển này đã có từ nhiều chục năm trước và ít được nhắc tới, nay đột nhiên trở nên phổ biến vì những lối tiếp thị sai trái như là một “liệu pháp tế bào gốc”.

Qua câu chuyện trên, hẳn đọc giả đã thấy sự phức tạp trong các tiếp thị thẩm mỹ. Để hiểu rõ hơn kỹ thuật ghép mỡ tự thân trong thẩm mỹ và giá trị của nó, chúng tôi trình bày lịch sữ phát triển và tính khoa học của kỹ thuật này.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 

 

 

 

 

 

 

 

Hình 1: Nếu chúng ta phân tích kỹ thuật ghép mỡ, khối lượng tế bào gốc lẩn trong mỡ chiếm ít hơn 1/10000 tổng lượng mỡ được bơm ngược trở lại trong da. Do đó từ “phẩu thuật tế bào gốc” hoặc “cấy tế bào gốc” trong trường hợp này dùng không đúng. Phần nguy hiểm là khi các bác sĩ biến chế phần có chứa tế bào gốc trước khi chích ngược lại da của bệnh nhân là phần hiện còn trong giai đoạn thí nghiệm. Hậu chứng về lâu dài như ung thư có thể xảy ra. Các bác sĩ tư và cá nhân tư không được phép thực hiện vì đây là thí nghiệm trên con người và là phần bị ngăn cấm bởi luật pháp liên bang Hoa Kỳ qua cơ quan FDA.

 

Phân Biệt Tính Chất Khoa Học Thực Sự Của Phẫu Thuật Cấy Mỡ Chuẩn và  “Kỷ Thuật Cấy TếBào Gốc từ Mỡ tự thân” Trong Thẩm Mỹ

 

Phương pháp cấy mỡ chuẩn trong ngành giải phẫu đã có một lịch sử lâu đời từ trước năm 1900.  Tài liệu trong tạp chí y khoa có rất sớm như bài của bác sĩ Douglas Guthie về ghép mỡ trong giải phẫu hàm mặt trên tạp chí Proceedings of the Royal Society of Medicine của Anh Quốc vào tháng 10 năm 1928. Phẫu thuật cấy mỡ vào da trong thẩm mỹ bắt đầu vào khoảng năm 1977 với các bác sĩ Field và Narins ở Paris, nay phục vụ trong ban giảng huấn của trường đại học Stanford.

 

 

Phẫu thuật cấy mỡ mang hai mục đích chính: 

 

1-Lấp vào chỗ trống.

2-Tạo môi trường dinh dưỡng và để mạch máu mới mọc ra (revascularization) giúp vết thương lành mau hơn. 

 

Trong mục đích thẩm mỹ, độn đầy lên là mục đích chính.

 

 

Theo tổng kết của các bác sĩ Ross, Shayan, Multimer và Ashton vào tháng 6 năm 2013 đã được đăng trên tạp chí giải phẫu thẩm mỹ “Annals of Plastic Surgery”, hạn chế lớn nhất của phương pháp ghép mỡ vẫn là vấn đề duy trì khối lượng mỡ được ghép. Nguyên lý khoa học của hạn chế này như sau:

 

 

Sự khác biệt chính trong tế bào mỡ trong người mập và người ốm là kích thước của mỗi tế bào chứ không phải số lượng tế bào. Trong khi kích thước của các tế bào mỡ nâu (Brown fat: là chất mỡ đóng vai trò giữ ấm) ít khi thay đổi, kích thước của các tế bào mỡ trắng (White fat: là chất mỡ đóng vai trò dự trữ năng lượng) thay đổi nhiều tùy theo vị trí: ở bụng mập, tế bào có khả năng tích tụ nhiều mỡ cho nên kích thước to; ở mặt ốm, chứa ít mỡ thì kích thước nhỏ.

 

 

Vì tuổi thọ của tế bào mỡ khoảng 2 năm, các tế bào mỡ đã biệt hóa được lấy ra từ bụng và bơm vào mặt, nếu còn tồn tại, chỉ sống trong khoảng thời gian nhất định. Trong thời gian đó chúng vẫn giữ khả năng tích tụ mỡ như ở bụng do đó kích thước của chúng vẫn to cho đến khi chúng chết dần theo tuổi thọ của tế bào. Do đó kết quả ghép mỡ thẩm mỹ, trên lý thuyết, chỉ kéo dài khoảng 2 năm; nhưng trong thực tế thì ngắn hơn nhiều.

 

 

Tương tự, phương pháp ly tâm để tăng cường phần xác các mạch máu nhỏ trong kỹ thuật ghép mỡ chỉ giúp da trông hồng hào hơn và chỉ có cách tạm thời. Trong khi các tế bào mỡ sống khá lâu, các tếbào tạo mạch máu nhỏ, tương tự như tế bào da, sống ngắn hơn nhiều. Khả năng đó để giúp số lượng các vi mạch tăng hoặc giảm dể dàng đề đáp ứng với sự tăng giảm của khối lượng mỡ khi mập hoặc ốm. Khả năng tái tạo đó do từ tế bào gốc tương năng (multipotent stem cell) ẩn náu trên ổ kín “niche” trên thành của các mạch máu nhỏ và vi mạch nằm trong khối mỡ.

 

 

Khi khối mỡ mới được tiêm vào da mặt, các tế bào gốc sẽ biệt hóa nhanh chóng để tạo các mạch máu mới để nuôi các tế bào mỡ. Do đó số lượng các vi mạch dưới da tăng lên và mức độ hồng hào của da sẽ tăng lên trong vài tuần lể đầu. Tuy nhiên, thời gian về sau, khi khối lượng mỡ được bơm vào từ từ mất đi, các tế bào gốc sẽ tự thích ứng với môi trường mới để tạo ít vi mạch hơn, da sẽ trở lại như củ.

 

 

Khác với phương pháp ghép mỡ chuẩn, phương pháp ghép tế bào gốc từ mỡ (adipose-derived stem cell therapy) có vào năm 2012, là một phương pháp mới còn đang trong thử nghiệm lâm sàng để thử sự an toàn và hiệu quả thật sự. Dĩ nhiên như đã nêu trên kết quả gặt hái được không đủ để cho FDA chấp thuận.

 

 

Phương pháp này tận dụng kỷ thuật tách riêng và tập trung tế bào gốc từ máu và mỡ. Kỹ thuật này cho phép tỗng hợp các tế bào và mô từ phần ly tâm của mỡ được hút từ bệnh nhân được truyền qua máy để lựa ra tế bào mang dấu CD34, và phần còn lại thì có thể bỏ đi hoặc trả về cơ thể. Tế bào mang dấu CD34 là hổn hợp nhiều loại tế bào trong đó có một phần lớn là các tế bào gốc.

 

 

Trong các thử nghiệm phương pháp ghép tế bào gốc từ mỡ, số tế bào gốc được dùng để bổ sung thêm vào phần mỡ được ghép trở lại vào bệnh nhân với hy vọng có thể làm tăng tuổi thọ và chất lượng của khối mỡ được ghép. Các bác sĩ cũng hy vọng rằng khi tăng thành phần có chứa nhiều tế bào gốc trong khối mỡ được chích trở lại da, số lượng tế bào mỡ mới được hình thành sẽ nhiều hơn. Tuy nhiên hy vọng đó không đi song hành với nguyên lý sinh hóa của tế bào gốc.

 

 

Theo nguyên lý, các tế bào gốc trên các vi mạch lẩn trong khối mỡ được bơm vào mặt cũng sẽ tự sinh và biệt hóa thành tế bào mỡ mới. Tuy nhiên tốc độ tự sinh và khả năng biệt hóa của chúng được quyết định bởi môi trường da mặt, chứ không phải môi trường da ở bụng, do đó số lượng tế bào cũng như khả năng tích tụ mỡ sẽ thấp hơn. Đó là lý do 1 hoặc 2 năm sau khi bơm mỡ thì da sẽ trở lại như củ.

 

 

Nguyên lý này được củng cố với kết quả nghiên cứu năm 2013 của các bác sĩ Peltoniemi, Herold, và các cộng tác viên ở bệnh viện giải phẩu thẩm mỹ Helsinki, Phần Lan, đã cho thấy tăng cường số tế bào gốc trong phần mỡ tự thân ghép trong phẩu thuật thẩm mỹ cũng đã không giúp tăng thêm tuổi thọ của khối lượng mỡ được ghép trong bệnh nhân.

 

 

 

Mặc dầu phương pháp ghép tế bào gốc từ mỡ vẫn còn đang trong thử nghiệm lâm sàng, gần đây có một số bác sĩ thẩm mỹ đã bước một bước xa hơn rất nguy hiểm khi họ tiếp thị “Kỷ Thuật Cấy Tế Bào Gốc Từ Mỡ Hoặc Từ Máu” thẳng vào thị trường với phương cách riêng của họ.

 

Vì trong xác các mạch máu nhỏ tách ra bằng phương pháp ly tâm từ khối mỡ được hút ra từ bụng, số lượng các tế bào gốc có rất ít, họ kích thích các tế bào gốc này với các hoạt chất, thí dụ như chất epidermal growth factor (EGF), với hy vọng chúng sẽ tự sinh sản ra nhiều hơn hoặc sẽ biệt hóa tốt hơn khi các xác vi mạch này được đưa vào da mặt.

 

 

 

Các hoạt chất này, tuy nhiên, vẩn còn đang trong vòng nghiên cứu mà hiệu quả cũng như những di hại có thể sinh ra vẫn chưa biết rõ. Các di chứng của một thay đổi bất thường của tế bào gốc, như ta đã biết, có thể trung bình như sự xuất hiện của các tế bào lạ, hoặc nặng như sự hình thành của tế bào ung thư hoặc gây ra bệnh tự kháng (autoimmune disease). Nguyên lý khoa học của những hậu chứng này sẽ được giải thích ở phần sau.

 

 

 

Tương tự như lối tiếp thị “Cấy Tế Bào Gốc Từ Mỡ Tự Thân”, có bác sĩ tiếp thị cả liệu pháp “Cấy Tế Bào Gốc Từ Máu Tự Thân” trong thẩm mỹ. Trong tiếp thị này, họ hứa hẹn là tế bào gốc từ máu của khách hàng sẽ được tách riêng ra và được chích vào da để hồi phục tế bào da và giúp “trẻ mãi không già” và “tìm lại tuổi xuân”. 

 

 

 

Cũng như chúng tôi đã trình bày trong bài khảo luận trước mang tựa đề “Tìm Hiểu Tế Bào Gốc Trong Đời Sống”, thiên nhiên tạo ra các tế bào gốc tương năng của máu là để biệt hóa thành tế bào máu chứ không phải tế bào da. Tương tự, tế bào gốc tương năng trên các mạch máu nhỏ trong khối mỡ là để biệt hóa thành các mạch máu nhỏ và tế bào mỡ chứ không phải tế bào da. Dĩ nhiên với kiến thức căn bản này về tế bào gốc, ta biết “Cấy Tế Bào Gốc Từ Mỡ Tự Thân”, và “Cấy Tế Bào Gốc Từ Máu Tự Thân” trong thẩm mỹ để tạo tế bào da trên là phản khoa học.

 

 

 

Cách Hành Nghề Này Có Tuân Thủ Luật Pháp Hiện Nay của Hoa Kỳ hay không?

 

 

 

Các bác sĩ này đã ngụy biện rằng họ có quyền dùng kỷ thuật này vì máu và mỡ đó là của chính bệnh nhân, do đó quyền được sử dụng là của bệnh nhân chứ không phải là của FDA. Và hơn nữa họ chỉ thay đổi “một chút” các tế bào trước khi trả lại cho bệnh nhân! Do đó họ có quyền thực hiện nếu khách hàng đồng ý.

 

 

 

Ngụy biện này chứng minh một lần nữa rằng kiến thức căn bản về những ngành khoa học y sinh hóa mới như “liệu pháp tế bào gốc” và “y học tái tạo”, không chỉ để giải trí mà còn là nhu cầu của quần chúng. Khách hàng thẩm mỹ cần phải có một số kiến thức căn bản chứ không thể tin một chiều từ tiếp thị.

 

 

 

Luật pháp đã không cho phép lối ngụy biện trên. Phán quyết của tòa án liên bang Hoa Kỳ tại Washington DC vào 23 tháng 7 năm 2012 đã khẳng định quyền của Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm (FDA) để kiểm soát và quản lý phương pháp điều trị được làm từ tế bào gốc của chính bệnh nhân. Như vậy tiếp thị “Cấy Tế Bào Gốc Từ Mỡ Tự Thân”, và “Cấy Tế Bào Gốc Từ Máu Tự Thân” trong thẩm mỹ hiện nay là trái với pháp luật.

 

 

 

“Y Khoa Du Lịch” Để Làm Đẹp Hoặc Trị Bệnh Bằng Tế Bào Gốc: Sự Thật Như Thế Nào?

 

 

 

Có một số dư luận cho rằng vì luật pháp Hoa Kỳ quá khắc khe và do đó không có cơ hội để tiến hành nhiều những thử nghiệm dùng tế bào gốc trong thẩm mỹ. Trong khi đó các quốc gia như Trung Quốc, Hàn Quốc, Singapore, Thái Lan, và Việt Nam thì các liệu pháp dùng tế bào gốc trong thẩm mỹ rất “tự do” và phổ biến, do đó kỹ thuật đã tiến bộ và có rất nhiều bằng chứng cho thấy hiệu quả của chúng.

 

 

 

Do đó nẩy sinh ra một kỷ nghệ y khoa gọi là “Du lịch tế bào gốc” (stem cell tourism), là một phần mới của công nghệ “y khoa du lịch” (Medical Tourism). Khách hàng có nhu cầu thẩm mỹ đi qua các quốc gia trên, vừa để đi du lịch, vừa để nhận những “liệu pháp tế bào gốc”.

 

 

 

Thực sự những bằng chứng đó chỉ là những tiếp thị với những “Lời Chứng Thực Của Khách Hàng” được cung cấp bởi các cơ sở thương mãi, hoàn toàn không được kiểm chứng bởi các thí nghiệm lâm sàng. Tổng kết của những hiệp hội y khoa của các quốc gia đó cũng đã chứng minh là những tin tức đó hoàn toàn thất thực.

 

 

 

Thí dụ như ở Thái Lan, vì tệ nạn lường gạt liệu pháp tế bào gốc quá lộng hành nên bắt buộc sự can thiệp của Vua nước Thái. Mới đây, vào tháng 7 năm 2013, các hội y tế Thái Lan bao gồm Viện Y Khoa Hoàng gia, Hiệp Hội Da Liễu, Hiệp hội Tim Mạch, Hiệp Hội Huyết học, Hội Thận và Hiệp Hội Thần Kinh Học của Thái Lan dưới sự bảo trợ của Hoàng gia đã ban hành tuyên bố chung nhấn mạnh rằng:

 

 

 

 “Nghiên cứu lâm sàng về việc sử dụng điều trị tế bào gốc đang được tiến hành, nhưng không có bằng chứng khoa học nào chứng minh rằng liệu pháp tế bào gốc có hiệu quả trẻ hóa, tăng tuổi thọ, hoặc làm chậm sự thoái hóa của các cơ quan hoặc cải thiện chất lượng của cuộc sống v.v…”

 

 

 

Cũng giống như Hoa Kỳ, về vấn đề liệu pháp tế bào gốc, hiện nay chỉ có một vài dòng tế bào gốc được gầy ra từ dây rốn của em bé mới sinh (umbilical cord), và tế bào gốc lấy từ máu và tủy xươngđã được chấp thuận trong trị liệu. Tuy nhiên vì sự nguy hiểm có thể đưa tới tử vong vì phản ứng chối từ của hệ miễn nhiễm, liệu pháp này chỉ được cho phép dùng để chữa một số bệnh ác tính của máu như ung thư.

 

 

 

Trong lúc này tất cả các "liệu pháp tế bào gốc" hay "phẫu thuật cấy tế bào gốc" khác, bởi vì sự công hiệu và an toàn trên con người vẫn chưa được biết rõ, cho nên chỉ được tiến hành trong những thí nghiệm lâm sàng (clinical trial) để nghiên cứu. Các cuộc thí nghiệm lâm sàng này không những chỉ có ở Hoa Kỳ mà còn ở nhiều quốc gia khác, ngay cả ở Thái Lan và Việt Nam.

 

 

 

Như vậy quần chúng có nhu cầu cần phải phân biệt rõ ràng sự khác biệt giửa thí nghiệm lâm sànghợp pháp của liệu pháp tế bào gốc, thường có kiểm soát cho sự an toàn, kết quả còn vẫn là câu hỏi, và các tiếp thị liệu pháp tế bào gốc, ngoài vòng kiểm soát cho sự an toàn, và kết quả chí là những hứa hẹn thất thiệt.

 

 

 

Thử Nghiệm Lâm Sàng của Liệu Pháp Tế Bào Gốc Trong Y Khoa Tổng Quát và Y Khoa Thẩm Mỹ:

 

 

 

Các "liệu pháp tế bào gốc" hay "phẫu thuật cấy tế bào gốc" có tiềm năng thật sự dựa trên các nghiên cứu khoa học căn bản trong phòng thí nghiệm và các thử nghiệm trên thú vật, thường được các trung tâm nghiên cứu y khoa đưa vào thí nghiệm lâm sàng trên bệnh nhân để biết hiệu quả thật sự, vàquan trọng nhất là sự an toàn cho bệnh nhân. Có lẽ tất cả các bác sĩ đều có lời tuyên thệ khi mới ra trường: “Do No Harm”, có nghĩa là nếu không giúp được thì cũng không được làm hại bệnh nhân.

 

 

 

Quần chúng thỉnh thoảng hay nghe một tin tức y khoa nóng bỏng về một khám phá khoa học mới cótiềm năng đưa đến một phương thức trị bệnh mới. Thường các tin tức đó dựa trên kết quả trong phòng thí nghiệm. Một thành ngữ mà các khoa học gia (KHG) hay dùng là “Mouse is not Man”: chuột không phải là người. 

 

 

 

Mặc dầu những khám phá khoa học về tế bào gốc mà các KHG đã tìm được nhờ các thí nghiệm trong phòng thí nghiệm và các động vật như chuột nhắc, chuột cống v.v… có tầm quan trọng rất lớn và đã đưa đến những giải thưởng Nobel và các tin tức trong trang đầu, các khám phá đó không chứng minh được là kết quả tương tự sẽ đạt được trên con người. Do đó các thí nghiệm lâm sàng là thiết yếu để chứng minh các liệu pháp tế bào gốc có thể có hiệu quả và có an toàn hay không trên con người.

 

 

 

Một thí nghiệm lâm sàng phải mang một số đặc tính quan trọng sau: Có dữ liệu tiền lâm sàng hỗ trợ việc điều trị đang được thử nghiệm, và có thể chứng minh được sự an toàn và hiệu quả (trên các động vật khác trước khi được thử trên con người). Trước khi bắt đầu, phải có sự quản lý và chấp thuận của một nhóm độc lập như một Hội đồng xét thể chế, hoặc ủy ban y đức nhằm bảo vệ quyền của bệnh nhân, phải tuân thủ tất cả các điều lệ cho việc dùng con người để thí nghiệm, và phải được đánh giá và phê duyệt của cơ quan quản lý kiểm soát thực phẩm và dược phẩm quốc gia, chẳng hạn như ở châu Âu là cơ quan EMA, hoặc ở Mỹ là cơ quan FDA.

 

 

 

Trước đây, nhiều quốc gia đang phát triển đã không bắt buộc các thử nghiệm trong việc phê chuẩn sản phẩm liệu pháp. Nay thì đã thay đổi, các nước này mới bắt đầu áp dụng phương cách kiểm soát từ Mỹ và châu Âu và bắt buộc một số thử nghiệm địa phương. Tuy nhiên vấn đề chính vẫn là hiệu quả của việc quản lý của chính phủ trong khi trước mắt là vấn đề an toàn cho cá nhân; cho nên quần chúng cần kiến thức để tự bảo vệ mình trước khi quá trể:

 

 

 

Các phòng mạch bác sĩ hoặc thẩm mỹ viện không phải là trung tâm thử nghiệm lâm sàng. Các phí tổn của một thử nghiệm lâm sàng thường được tài trợ bởi chính phủ hoặc các công ty đang nghiên cứu phương pháp điều trị mới chứ không phải bệnh nhân. Đây là nhận xét dể dàng nhất để biết một trung tâm thử nghiệm lâm sàng hợp pháp.

 

 

 

Ở Hoa Kỳ các trung tâm thử nghiệm lâm sàng thường nằm trong các bệnh viện trung tâm y khoa của các trường đại học, nơi mà phần lớn các nghiên cứu căn bản về tế bào gốc diển ra.

 

 

 

Quần chúng khi có nhu cầu có thể biết các trung tâm thử nghiệm lâm sàng thật sự trên toàn thế giới bằng cách dùng internet vào website “ClinicalTrials.Gov” của Viện Y Tế Quốc Gia Hoa Kỳ (U.S. National Institutes of Health). Trên website này ta cũng có thể biết tất cả các kết quả thật sự của các thử nghiệm lâm sàng đã được thực hiện bởi chính phủ và tư nhân. (http://clinicaltrials.gov) Hoặc FDA - Human Cell and Tissue Establishment Registration (HCTERS)

 

 

 

Có thể sau khi tìm hiểu trên website trên của Viện Y Tế Quốc Gia Hoa Kỳ, quần chúng khi có nhu cầu có thể thấy là không cần phải đi du lịch thì mới có thể được chọn để thử “liệu pháp tế bào gốc”. Có nhiều thử nghiệm lâm sàng đang tuyển bệnh nhân (Recruiting). Trong thực tế, các thử nghiệm lâm sàng của liệu pháp tế bào gốc có lẽ an toàn hơn nhiều ở các quốc gia có nền y học tiến bộ như Hoa Kỳ.

 

 

 

Khi vào website (http://clinicaltrials.gov/) của Viện Y Tế Quốc Gia Hoa Kỳ, đọc giả cũng sẽ thấy rất nhiều các thí nghiệm lâm sàng đã bị ngưng (Withdrawn, Terminated) hoặc đã hoàn tất nhưng không có kết quả (Completed), hoặc đã hoàn tất với kết quả (Completed, Has Results), nhưng kết quả đó không cho thấy một điều gì mới. Như vậy đọc giả sẽ thấy rõ là không phải là một khám phá khoa học có kết quả khả quan trong phòng thí nghiệm trên thú vật thì sẽ có kết quả tương tự trên con người.

 

 

 

Đọc giả khi vào website (http://clinicaltrials.gov/) của Viện Y Tế Quốc Gia Hoa Kỳ, quí vị cũng sẽ tự hỏi tại sao số lượng các thử nghiệm lâm sàng thật sự cho thẩm mỹ quá ít. Trong khi đó, nếu lên internet và “Google” các từ chính như “liệu pháp tế bào gốc”, “stem cell treatment”, “stem cell face lift”, v.v… thì sẽ tìm thấy rất nhiều website của quá nhiều cơ sở thương mại chào bán các sản phẩm tế bào gốc cũng như các liệu pháp tế bào gốc. Sự thật của vấn đề như thế nào?

 

 

 

Cũng như đã nhắc nhở trước đây, vì pháp luật cho việc kiểm soát tin tức loan tải trên internet vẫn chưa có, các tin tức thất thiệt về tế bào gốc (cũng như rất nhiều các vấn đề khác) tràn ngập trên internet. Trên internet, chúng ta cũng thấy rất nhiều “trung tâm chửa trị tế bào gốc” (Stem Cell Treatment Centers). Dĩ nhiên chúng ta có thể hiểu giá trị về luật pháp của các “trung tâm” này khi đã hiểu rằng tất cả các liệu pháp tế bào gốc khác hơn từ máu và tủy xương cho ung thư nêu trên, đều còn trong thí nghiệm và vẫn chưa được chấp thuận bởi FDA. Đọc giả internet nếu không cẩn thận có thể trở thành nạn nhân của những lường gạt tế bào gốc.

 

 

 

Một đồng nghiệp của chúng tôi tại University of California at Davis, KHG Paul Knoepfler chuyên nghiên cứu về tế bào gốc và ung thư, cũng đã làm một blog trên internet từ năm 2010 để cảnh báo người tiêu dùng hãy cẩn thận về sự nguy hiểm của những phương pháp điều trị tế bào gốc chưa được chứng minh. (Knoepfler Lab Stem Cell Blog)

 

 

 

Một luận lý đơn giản có thể giúp cho người tiêu dùng cần tìm đến liệu pháp tế bào gốc:

 

 

 

1)- Nếu có một liệu pháp tế bào gốc thực sự có tiềm năng chửa trị cho một căn bệnh, chắc chắn là sẽ có những thử nghiệm lâm sàng đang xảy ra do đầu tư của các công ty lớn hoặc chính phủ, vì họ có một đội ngủ chuyên gia lớn có thể đánh giá được điều đó. Trong các thử nghiệm đó các bác sỹ rất cần bệnh nhân để thí nghiệm do đó bệnh nhân thường không phải tốn một lệ phí nào cả. Tốn phí thường được đài thọ bởi các công ty đầu tư hoặc chính phủ.

 

 

 

2)-Ngược lại, nếu một liệu pháp tế bào gốc không thật sự có tiềm năng chửa trị, các công ty lớn hoặc chính phủ có thể đánh giá được điều đó và sẽ không đầu tư vào, và ta sẽ không thấy có trong các thử nghiệm lâm sàng hợp pháp. Do đó ta chỉ thấy các “liệu pháp tế bào gốc” này chỉ được rao bán bởi các tổ chức kinh doanh vụ lợi nhằm mục đích lấy tiền từ người tiêu thụ có nhu cầu.

 

 

 

Do đó, quần chúng phải thật cảnh giác với những “liệu pháp tế bào gốc” đắt tiền mà đã không thông qua thử nghiệm lâm sàng. Tất cả các tiếp thị được dẫn chứng bằng những lời “chứng thực” cá nhân làm chứng (testimonials) trên truyền thanh hoặc truyền hình, vì không có kiểm chứng bởi một nhóm chuyên gia độc lập, cho nên không nên tin!

 

 

 

 

 

Contact Us
Tel: +1 (408) 258 2696
 
Email: info@doctorvuskincare.com
 
Payment Methods
YouTube Videos
Follow Us